Aantasting aluminium rookgasafvoer

Joris Smeur
24-02-2015
Installatie & onderhoud

Er zijn een aantal algemeen bekende oorzaken die de levensduur van de rookgasafvoer van moderne HR ketels ernstig bekorten. Dit zijn o.a. vervuilde verbrandingslucht, het op onjuiste wijze koppelen van verschillende materialen, het niet aanhouden van een afschot van 5 cm/m (zie NPR 3378 deel 42 voor de details) of ophoping van vuil. Toch gaat weleens een rookgasafvoer stuk, terwijl geen van bovenstaande oorzaken aan de orde is. Dit artikel probeert daar een verklaring voor aan te dragen en beschrijft een praktijkvoorbeeld.

Het fenomeen beperkt zich overigens niet tot staande ketels in cascade, zoals in dit voorbeeld, maar kan zich bij alle HR-107 ketels van elke grootte en van elk merk voordoen.

Hoe ontstaat aantasting door condens?

De waterdamp in de rookgassen van een HR-ketel condenseert niet alleen in de ketel, maar ook op de gehele binnenoppervlakte van de rookgasafvoerbuizen. Dit condenswater is zuur en tast aluminium aan. Door deze reactie wordt het condenswater (gedeeltelijk) geneutraliseerd. Omdat deze aantasting doorgaans over de gehele binnenoppervlakte verdeeld optreedt, en er voor HR-ketels altijd dikwandig aluminium wordt toegepast, gaat een aluminium rookgasafvoer net zo lang mee als de ketel. Echter, als deze reactie op een kleine oppervlakte inwerkt, dan is de aantasting zo intensief, dat de wanddikte niet voldoende is voor een levensduur van 15 jaar. Dit gebeurt bijvoorbeeld als slechts een klein deel van de rookgasafvoer uit aluminium bestaat, maar wel alle condenswater via het aluminium gedeelte wordt afgevoerd. Dezelfde aantasting kan geschieden onder vuilophopingen in liggende delen en in bochten. In deze situatie is er tussen het aluminium- en rvs of kunststof geen condensopvang gemonteerd.

Een andere situatie waarbij het aluminium ernstig aangetast kan worden, ontstaat als de ketel constant hoog wordt gestookt. Bijvoorbeeld als de ketel uitsluitend voor sanitair warmwater of indien een hooggestookte cv groep wordt gebruikt. Omdat de temperatuur van het gehele ketelblok boven het condensatiepunt van de waterdamp ligt, zal alle condenswater in de rookgasafvoer worden gevormd. Op het punt in de rookgasafvoer waar het condenseren begint (meestal dicht bij de ketel), treedt versterkte aantasting op. Dit komt omdat het terugstromende condenswater op deze plaats gedeeltelijk weer verdampt en indikt en aldus agressiever wordt. Dit is te voorkomen door vlak boven de aangetaste plek een condensopvang te installeren of de rookgasafvoer vanaf het aangetaste gedeelte tot aan de ketel, in rvs of kunststof uit te voeren. E.e.a. met in achtname van de voorschriften en eventuele specifieke voorschriften van de leverancier.

De praktijksituatie

Vijf Remeha ketels Gas 210 ECO zijn parallel aangesloten op een verticaal collectief rookgasafvoersysteem dat is uitgevoerd in rvs Ø 400 mm. Het condens dat in dit deel ontstaat, wordt afgevoerd via een sifon in de “bodem” van het verticale kanaal. Dit verticale kanaal is voorzien van vijf horizontale aansluitstompen Ø 150 mm, waarop de aansluitleidingen van de ketels (dikwandig aluminium) zijn aangesloten. Het condens in de aluminium aansluitdelen wordt via de ketels afgevoerd.

Het probleem

Na ca. 4 jaar bedrijf zijn de aluminium aansluitleidingen lek geraakt op meerdere plaatsen. Het duidelijkst zijn sporen van lekkage te zien bij de overgang van rvs naar aluminium en bij of in de aluminium bochten, zie foto 1.

Mogelijke oorzaken en oplossingen

Mogelijk is de sifon van het collectieve kanaal verstopt en loopt al het condens ‘over’ via de aansluitleidingen naar de ketels. Daarnaast is het mogelijk dat de detaillering van de aansluitstompen zodanig is uitgevoerd , dat er toch veel condens in de aansluitleidingen komt. De vraag is bovendien of er voldoende afschot van 5 cm/m is aangehouden in de horizontale delen. Ook kan er zich vuil verzameld hebben in de bochten en in de horizontale delen. Dit zijn algemeen ‘bekende’ oorzaken. Als deze weggenomen worden is er geen reden om niet opnieuw voor aluminium aansluitleidingen te kiezen. Is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen (die dan dus ook niet weggenomen kan worden) dan is het waarschijnlijk, dat in dit project de aluminium aansluitleidingen opnieuw na ca. 4 jaar lek zullen raken. In dit geval kunnen de aansluitleidingen beter in rvs of kunststof worden uitgevoerd. In dit project moet dan wel een condensopvanginrichting net boven elke ketel gemonteerd worden, omdat de rookgasafvoeren van de Gas 210 ketels van deze generatie nog van aluminium zijn.

Kunnen we je nog ergens anders mee helpen?

Bij Econox vinden we het belangrijk dat we altijd goed bereikbaar zijn en al jouw vragen zo snel mogelijk kunnen beantwoorden. Daarom kun je ons op meerdere manieren bereiken, waaronder via chat of WhatsApp. We staan graag voor je klaar!

Chat met ons

Antwoord binnen 1 minuut

Stuur een WhatsApp

Antwoord binnen 1 uur op werkdagen tussen 8:30 en 17:00

Stuur een e-mail

Antwoord binnen 1 werkdag

Contactformulier

Antwoord binnen 1 werkdag